«Μαύρος κύκνος» για τις αγορές ο κορωνοϊός

Η χειρότερη πτώση από τη φούσκα του 2015 στην Κίνα – 3.257 μετοχές στο limitdown

Toυ Γιάννη Τσιρογιάννη

Τα πάνω-κάτω έχει φέρει στις διεθνείς αγορές το ξέσπασμα του κορωνοϊού, βυθίζοντας μετοχές σε limit down και εκτοξεύοντας  άλλες σε ιστορικά υψηλά. Ο θανατηφόρος ιός έχει ήδη στοιχίσει τις ζωές 500 ανθρώπων, ενώ τα επιβεβαιωμένα κρούσματα αυτή τη στιγμή φτάνουν τα 25.000. Φήμες ωστόσο κάνουν λόγο για πολύ υψηλότερα νούμερα, σε μια προσπάθεια της κινεζικής κυβέρνησης να συγκαλύψει μερικώς την έκταση της κρίσης, ώστε να περιοριστεί ο πανικός.

Αν νομίζετε όμως ότι ο κορωνοϊός (ή κοροναϊός ή όπως λέγεται τέλος πάντων) αφορά μόνο ανθρώπινες ψυχές και όχι τις τσέπες καλοταϊσμένων παιχτών της Wall Street, θα εκπλαγείτε με το μέχρι που μπορεί να φτάσει ο κυνισμός τους. Διότι φυσικά και αφορούν τις τσέπες τους. Μια πανδημία αποτελεί αυτό που οι αγορές αποκαλούν «μαύρο κύκνο» (black swan event), δηλαδή ένα απρόβλεπτο γεγονός παγκόσμιας εμβέλειας με –συνήθως- καταστροφικές επιπτώσεις, όπως ένα τρομοκρατικό χτύπημα. Και οι αγορές λατρεύουν τους μαύρους κύκνους, όσο τίποτε άλλο για την ακρίβεια. Διότι και ειδικά στην εποχή της Πληροφορίας και του Ίντερνετ, φήμες και οικονομικά στοιχεία όπως ένα tweet του Τραμπ ή τα εργασιακά μάκρο των ΗΠΑ προσφέρονται υπερβολικά εύκολα και γρήγορα ώστε να επηρεάσουν σημαντικά χρηματιστηριακούς δείκτες, που συχνά έχουν ήδη αποτιμήσει γεγονότα.

Στον αντίποδα, ό,τι σκάει σα βόμβα μπορεί να σημάνει για κάποιους την καταστροφή, και για άλλους την ευημερία. Η αγορά διψά για το απρόβλεπτο και κυρίως το χαοτικό, αυτό που δεν ελέγχεται. Η κατάσταση αυτή τη στιγμή με τον κορωνοϊό δε μπορεί να κριθεί ως ελεγχόμενη, καθώς και παρά την εντυπωσιακή αντίδραση της Κίνας (έχτισαν νοσοκομείο μέσα σε 10 ημέρες οι άνθρωποι!), ο ιός έχει εξαπλωθεί σε πάρα πολλές χώρες. Ταυτόχρονα από τη μία η κινεζική κυβέρνηση προκειμένου να προστατεύσει τα συμφέροντά της δεν αποκαλύπτει τα ακριβή νούμερα έκτασης της κρίσης, από την άλλη δεν υπάρχει κάποια ξεκάθαρη καθησυχαστική ανακοίνωση από τους διεθνείς οργανισμούς υγείας, χωρίς να έχει επιβεβαιωθεί ακόμη κάποιο εμβόλιο. Την ίδια στιγμή η λεγόμενη συμπεριφορά της «αγέλης» (herding) βρίσκεται σε πλήρη έξαρση, με τον πανικό να οδηγεί σε επιπόλαιες κινήσεις στα χρηματιστηριακά ταμπλό. Με άλλα λόγια είναι η τέλεια ώρα για τρελά πονταρίσματα στη Wall Street, τουλάχιστον μέχρι να κατακάτσει ο κουρνιαχτός. Ίσως στο «πρόσωπο» του κορωνοϊού, οι αγορές να βρήκαν τον καινούριο τους καταλύτη, αφού και ο εμπορικός πόλεμος (που παρότι συνεχίζεται) είναι πλέον… last year.

Μέσα σε αυτό το κλίμα είχαμε μια εβδομάδα-κόλαση στα διεθνή χρηματιστήρια. Οι Κινέζοι επέστρεψαν από τις διακοπές του νέου Σεληνιακού Έτους για να δουν την αγορά να καταγράφει τη χειρότερη βουτιά από τη φούσκα του 2015. Μόνο τη Δευτέρα, ο CSI 300 με τα blue chips κατέγραψε πτώση 9,1% στο Χρηματιστήριο της Σανγκάης. Από τις 4.000 μετοχές σχεδόν όλες βρέθηκαν στο κόκκινο, με το 90% αυτών να βυθίζονται στο χαμηλότερο επιτρεπτό όριο ημέρας (10%) που ορίζει το κράτος. Το κινεζικό γουάν ξεπέρασε το όριο των 7 γουάν ανά δολάριο, καταγράφοντας πτώση 1,6%, ενώ και τα εμπορεύματα -από φοινικέλαιο μέχρι χαλκό- χτύπησαν limit down.

Η κεντρική τράπεζα της Κίνας προχώρησε σε έκτακτη ένεση ρευστότητας 250 δις. δολαρίων μέσω reverse repos και μείωση του επιτοκίου κατά 10 μονάδες βάσης, σε μια προσπάθεια να επαναφέρει την τάξη, κάτι που εν μέρει επετεύχθη αφού η αγορά ανέκαμψε τις επόμενες ημέρες. Στην πραγματικότητα όμως τα σκαμπανεβάσματα δεν αποτελούν τίποτα περισσότερο από κερδοσκοπία με πρόφαση το ξέσπασμα του ιού, αφού την ίδια ώρα στην απέναντι όχθη του Ειρηνικού, η Wall Street κάνει «πάρτι» με τον S&P 500 να καταρρίπτει νέα ρεκόρ πάνω από τις 3.300 μονάδες, γεγονός που έδωσε με τη σειρά του ώθηση στις ασιατικές αγορές. Χωρίς να υπάρχει κάποια ιδιαίτερα ενθαρρυντικό σινιάλο από τα αμερικανικά οικονομικά μάκρο, οι επενδυτές «πάτησαν» σε δήθεν αισιοδοξία για την πορεία της επιδημίας, την ώρα που οι οργανισμοί υγείας δεν έχουν δώσει κάποιο ξεκάθαρο μήνυμα χαλάρωσης (αλλά ούτε και πανικού)! Με άλλα λόγια το χάος του κορωνοϊού έδωσε το ιδανικό πάτημα για ένα sell-off και αγορές στα χαμηλά, και στη συνέχεια το απαραίτητο ράλι που χρειάζεται η Wall Street (και ο Τραμπ) προκειμένου να συνεχιστεί το λεγόμενο extend and pretend και τα ανεξήγητα υψηλά στις αγορές, δηλαδή το να προσποιούμαστε πως όλα καλά κι ανθηρά την ώρα που όλοι οι δείκτες της πραγματικής οικονομίας δείχνουν το αντίθετο, δηλαδή ύφεση…

Το μεγάλο σορτάρισμα

Δεν είναι λίγοι όσοι υποστηρίζουν πως, τουλάχιστον όσον αφορά την Κίνα, ο κορωνοϊός αποτέλεσε απλά την αφορμή για σορτάρισμα και κερδοσκοπία στην Ασία. Κι αυτό διότι τα μηνύματα για τις αγορές της κυρίως Κίνας ήταν αρνητικά ήδη από τον περασμένο μήνα, πριν το ξέσπασμα της επιδημίας. Στις 23 Ιανουαρίου ο CSI 300 είχε κλείσει με πτώση 2,8%. Ήταν η μεγαλύτερη πτώση που έχει καταγραφεί ποτέ σε τελευταία συνεδρίαση του Σεληνιακού Έτους για τις κινεζικές αγορές.

Άλλοι πάλι το πηγαίνουν ένα βήμα παραπέρα ισχυριζόμενοι πως ο κορωνοϊός δεν προήλθε από φυσικούς παράγοντες (από νυχτερίδες, φίδια κλπ όπως μεταδίδουν τα περισσότερα μίντια), αλλά ότι δημιουργήθηκε σκοπίμως σε βιοχημικά εργαστήρια. Πράγματι, επίσημα δεν έχει επιβεβαιωθεί πως ο κορωνοϊός προέρχεται από τις νυχτερίδες (οι οποίες παρεμπιπτόντως ύστερα από αυτό απαγορεύθηκαν στις ασιατικές αγορές τροφίμων, αλλά αυτό είναι μια άλλη ιστορία). Αυτό που φαίνεται να έχει επιβεβαιωθεί όμως από αμερικανούς και Ινδούς επιστήμονες, είναι πως ο ιός περιέχει «ψήγματα» του γνωστού θανατηφόρου HIV, γεγονός που μαρτυρά ανθρώπινο χέρι στη μετάλλαξη του ιού. Αυτό είναι μάλιστα κάτι που αποκάλυψε πρώτο το Zero Hedge, ένα οικονομικό σάιτ ιδιαίτερα δημοφιλές στους απανταχού «σορτάκηδες» του πλανήτη, αφού ήταν το μοναδικό που είχε προβλέψει τη φούσκα που οδήγησε στην παγκόσμια κρίση του 2008. Λίγες ώρες μετά την «αποκάλυψη» για τον κορωνοϊό, το Twitter διέγραψε επιτόπου το λογαριασμό του Zero Hedge εν μέσω δημόσιας κατακραυγής, επικαλούμενο παραβίαση της πολιτικής του κοινωνικού δικτύου. Αντίστοιχο εμπάργκο «έφαγε» και από το Facebook πριν από λίγο καιρό, γεγονός που έδωσε ακόμη περισσότερη τροφή σε θεωρίες συνωμοσίας.

Οι σχετικές φήμες αναφέρουν πως ο κορωνοϊός κατασκευάστηκε ως βιοχημικό όπλο από τους ίδιους τους Κινέζους, ενώ άλλες θέλουν τους Αμερικανούς να βρίσκονται πίσω από τη δημιουργία και εξαπόλυσή του, με σκοπό την αποσταθεροποίηση της κινεζικής οικονομίας, σε μια εποχή που ο ασιατικός γίγαντας απειλεί ανοιχτά τη μεγαλύτερη οικονομία του πλανήτη. Οι πιο…. νατουραλιστές βλέπουν τον κορωνοϊό ως το «αόρατο χέρι της αγοράς», τη φυσική διόρθωση που έρχεται να παρέμβει όταν οι ρυθμοί της παγκόσμιας ανάπτυξης αδυνατούν να υποστηριχθούν από τους πόρους του πλανήτη. Ότι και να ισχύει πραγματικά, το μόνο σίγουρο είναι πως στο τέλος την πληρώνουν ανθρώπινες ψυχές και πως αναμφίβολα το πλήγμα στην ήδη κλονισμένη παγκόσμια οικονομία θα είναι σημαντικό.