Ο κινεζικός ιός «προσβάλλει» την παγκόσμια οικονομία

Toυ Γιάννη Τσιρογιάννη

Το τελευταίο που χρειαζόταν η ήδη επιβαρυμένη παγκόσμια οικονομία ήταν μια πανδημία. Σύμφωνα με τον ΟΟΣΑ (Οργανισμός Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης) η παγκόσμια ανάπτυξη θα φτάσει μόλις το 2,9% φέτος. Την τελευταία φορά που είδαμε τέτοια νούμερα ήταν στο ξέσπασμα της κρίσης του 2008.

Στο 4,5% θα μπορούσε να περιοριστεί η αύξηση του ΑΕΠ της Κίνας στο α’ τρίμηνο, από 6% το προηγούμενο αντίστοιχο διάστημα, εάν η επιδημία του κορωναϊού πλήξει έστω και προσωρινά την κινεζική παραγωγή, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του Bloomberg. Μια τέτοια επιβράδυνση θα μεταφράζονταν σε μείωση 1,4 εκατοστιαίας μονάδας από τις προβλέψεις που έγιναν πριν από την εκδήλωση του ιού.

Εκτός από την Κίνα και το Χονγκ Κονγκ αντιμετωπίζει αυξημένο κίνδυνο μείωσης της οικονομικής τους ανάπτυξης κατά 1,7 ποσοστιαία μονάδα σε αυτό το τρίμηνο – εάν ο ιός έχει σοβαρό, αλλά βραχύβιο αντίκτυπο. Οι γειτονικές Νότια Κορέα και Ιαπωνία αναμένεται επίσης να πληγούν, ενώ οι ΗΠΑ και το ευρώ αντιμετωπίζουν τον κίνδυνο συρρίκνωσης της τάξης του 0,1 βαθμού, σύμφωνα με την έκθεση.

«Μπορούμε να εκτιμήσουμε ότι η Κίνα μπορεί να χάσει 1% του ΑΕΠ της επί του συνόλου του έτους και αυτό θα αφαιρούσε μηχανικά 0,4% από το παγκόσμιο ΑΕΠ», δηλώνει η Μιχάλα Μάρκουσεν, επικεφαλής οικονομολόγος της Societe Generale, χαρακτηρίζοντας την πιθανότητα αυτήν «σχετικά θετική».

«Ο κορωνοϊός έχει ήδη σκοτώσει πολύ περισσότερους από τον SARS (2002-2003, 349 θάνατοι), και μάλιστα η κινεζική οικονομία είναι στις μέρες μας πολύ μεγαλύτερη και πολύ μεγαλύτερη διείσδυση στις διεθνείς αλυσίδες τροφοδοσίας», υπενθυμίζει ο οικονομολόγος του Capital Economics.

Η επιβράδυνση της Κίνας, η ανάπτυξη της οποίας επρόκειτο κατά τις προβλέψεις να πέσει κάτω από το συμβολικό όριο το 6% πριν από την εμφάνιση του ιού, είναι πιθανόν να επιβαρύνει πρώτα τις χώρες που έχουν τις στενότερες σχέσεις με την Κίνα, όπως «η Ταϊβάν, η Νότια Κορέα, η Ολλανδία, η Ουγγαρία και η Ινδονησία», επισημαίνει η ασφαλιστική Allianz. Άλλες, όπως η Γερμανία, μπορεί να πληγούν επίσης, όπως τονίζει ο Φιλ Σμιθ, οικονομολόγος της IHS Markit, που περιμένει «επιπτώσεις στις εξαγωγές της γερμανικής βιομηχανίας τους ερχόμενους μήνες»

Σημαντικές απώλειες άνω του 7% υπέστη ο δείκτης βιομηχανικών μετάλλων, ο οποίος όπως προειδοποιεί η Moody’s παρουσιάζει ισχυρή συσχέτιση με την παγκόσμια ανάπτυξη. Για τον Νιλ Σίρινγκ, η μετάδοση μπορεί να φθάσει «στις χώρες παραγωγούς πρώτων υλών όπως η Χιλή και η Αυστραλία, οι οποίες επλήγησαν το περασμένο έτος από την επιβράδυνση της κινεζικής ζήτησης και οι οποίες είναι πιθανόν να υποστούν νέα επιδείνωση των εξαγωγών τους». «Η Κίνα είναι ο άξονας της παγκόσμιας αγοράς πρώτων υλών», υπενθυμίζει η ING. «’Oσο περισσότερο παραμείνουν κλειστά τα εργοστάσια, όσο περισσότερο θα διατηρηθούν οι περιορισμοί στις μετακινήσεις και ο κατασκευαστικός τομέας αδρανής, τόσο μεγαλύτερες θα είναι οι συνέπειες στην ζήτηση πρώτων υλών».

Οι τιμές του πετρελαίου βρέθηκαν γρήγορα υπό πίεση και έκαναν βουτιά κατά 20% σε διάστημα ενός μηνός. Η μεγαλύτερη εταιρία διύλισης  της Ασίας, η Sinopec, που ανήκει στην κινεζική κυβέρνηση, έχει μειώσει την ποσότητα αργού πετρελαίου που επεξεργάζεται κατά περίπου 600.000 βαρέλια την ημέρα ή κατά 12%. Πρόκειται για τη μεγαλύτερη περικοπή δραστηριότητας  εδώ και  περισσότερο από μια δεκαετία. Η απότομη υποχώρηση της ζήτησης πετρελαίου αποτελεί σαφές σύμπτωμα της πτώσης της επιχειρηματικής δραστηριότητας στην Κίνα και σημάδι ότι η οικονομική ανάπτυξη της χώρας, η οποία ήταν ήδη στο χαμηλό τριών δεκαετιών, θα επιβραδυνθεί ακόμα περισσότερο. Η επιδημία του κινεζικού ιού μπορεί να φρενάρει την αύξηση της ζήτησης πετρελαίου, εάν συνεχίσει να εξαπλώνεται, προκαλώντας αύξηση των αποθεμάτων, και άρα της προσφοράς, με την αύξηση της παραγωγής στην Βραζιλία, την Νορβηγία και τις Ηνωμένες Πολιτείες, σύμφωνα με σημείωμα του Fitch.

Επίσης, πολλοί οικονομολόγοι παρουσιάζουν τον τουρισμό ως πρώτο οικονομικό θύμα της επιδημίας της νέας ιογενούς πνευμονίας. «Καθώς οι κινέζοι τουρίστες δαπανούν πολλά χρήματα στις ασιατικές χώρες, το κόστος της απαγόρευσης των μετακινήσεων θα γίνει αισθητό στην περιοχή», προειδοποιεί ο Νιλ Σίρινγκ.

Πόσο απειλείται η Ευρωζώνη

Ειδικότερα για την Ευρωζώνη, τα μηνύματα για το ξεκίνημα του 2020 ήταν άκρως απογοητευτικά ήδη από το τελευταίο τρίμηνο του προηγούμενου έτους. Το ΑΕΠ της Ευρωζώνης μεγεθύνθηκε μόλις κατά 0,1% σε τριμηνιαία βάση, ύστερα απο ανάπτυξη 0,3% το τρίτο, με τις οικονομίες της Γαλλίας και της Ιταλίας να βρίσκονται σε τροχιά συρρίκνωσης.

«Αν και οι έρευνες για την οικονομική δραστηριότητα δείχνουν ελαφρά βελτίωση τον Ιανουάριο σε καμία περίπτωση δεν γεννούν ελπίδες για δυναμική ανάκαμψη» επισημαίνουν οι αναλυτές της CE, προειδοποιώντας πως «ο κοροναϊός συνιστά έναν νέο καθοδικό κίνδυνο».

Προς το παρόν πάντως η Capital Economics υπολογίζει ότι ο αρνητικός αντίκτυπος θα είναι ελεγχόμενος. Και τούτο γιατί οι εξαγωγές προς την Κίνα είναι ένα σχετικά μικρό ποσοστό του συνόλου. Σε ορισμένους κλαδους ωστόσο τα προβλήματα θα είναι ισχυρότερα. Η βιομηχανία αυτοκινήτου έχει ήδη προειδοποιήσει για προβλήματα στην εφοδιαστική αλυσίδα και πιθανές ελλείψεις κινεζικών εξαρτημάτων.

Σύμφωνα με την Capital Economics ο κοροναϊός συνιστά μεγαλύτερη απειλή για μικρές οικονομίες της Ανατολικής Ευρώπης όπως η Σλοβακία, η Εσθονία και η Σλοβενία εξαιτίας και της μεγαλύτερης εξάρτησης των μεταποιητικών τους κλάδων από κινεζικές εισαγωγές. Η Γερμανία και η Ισπανία θα επηρεαστούν επίσης αρκετά, ενώ ο αντίκτυπος θα είναι μικρότερος για την Ελλάδα και άλλες οικονομίες στο πεδίο της μεταποίησης.

Καμπανάκι έκρουσε και η Κριστίν Λαγκάρντ, η οποία επεσήμανε ότι η ΕΚΤ είναι σε επιφυλακή. «Αν και η απειλή ενός εμπορικού πολέμου μεταξύ ΗΠΑ και Κίνας φαίνεται πως έχει υποχωρήσει, ο κοροναϊός προσθέτει νέα πηγή αβεβαιότητας», τόνισε η κ. Λαγκάρντ σε δηλώσεις της από το Παρίσι. «Συνεχίζουμε να παρακολουθούμε από κοντά τις εξελίξεις και πώς εξελίσσονται αυτοί οι κίνδυνοι και πώς επηρεάζουν το βασικό μας σενάριο για την οικονομία» πρόσθεσε η επικεφαλής της ΕΚΤ.