Wagner… η ρωσική Black Water

Επισήμως, από τις πολεμικές επιχειρήσεις της Λιβύης, η ρωσική κυβέρνηση απέχει παντελώς. Στην πραγματικότητα όμως, τα πράγματα είναι τελείως διαφορετικά. Ο στρατηγός Χαλίφα Χαφτάρ δεν απολαμβάνει μονάχα τη διπλωματική στήριξη της Μόσχας, αλλά και την στρατιωτική στήριξη των μισθοφόρων στρατιωτών της περίφημης Wagner.

Ποια είναι η Wagner;

Το 2020, το Ινστιτούτο Διεθνούς Ασφάλειας, παρομοίασε την δράση της Wagner με αυτή τη του Αλεξέι Βρόνσκι, του πρωταγωνιστή του Λεόν Τολστόι στο έργο του «Άννα Καρένινα». Τότε ο πρωταγωνιστής του Τολστόι, αφού πρώτα δημιούργησε μια μονάδα εθελοντών-στρατιωτών, εγκατέλειψε την Σερβία για να πολεμήσει ως εθελοντής κατά της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας.

Στην τσαρική, μετέπειτα στην σοβιετική και τέλος στην «Πουτινική» Ρωσία, τέτοια σώματα εθελοντών-στρατιωτών έχουν χρησιμοποιηθεί για την εξυπηρέτηση των συμφερόντων της εκάστοτε πολιτικής ηγεσίας είτε απέναντι σε εσωτερικούς είτε απέναντι σε εξωτερικούς εχθρούς.

Μόνο που στην περίπτωση της Wagner, κινητήριος δύναμη δεν είναι μονάχα οι ρωσικές φιλοδοξίες για κυριαρχία στην περιοχή του Καυκάσου και της Ανατολικής Μεσογείου αλλά και τα δισεκατομμύρια που κάθε χρόνο διαθέτει ο ιδρυτής της και στενός συνεργάτης του Βλαντίμιρ Πούτιν, Ευγκένι Πριγκόζιν.

Οι διοικητές της Wagner, είναι έμπειροι Ρώσοι πολεμιστές, οι οποίοι ανδρώθηκαν την εποχή της Σοβιετικής Ένωσης αλλά διακρίθηκαν στην σύγκρουση της Ρωσίας με τους Τσετσένους αυτονομιστές τις αρχές την δεκαετία του 1990. Με άλλα λόγια πολεμιστές της Wagner γαλουχήθηκαν όχι μόνο στον συμβατικό πόλεμο αλλά και σε αυτό που στη διεθνή βιβλιογραφία αναφέρεται ως καταστολή εξεγέρσεων ή αλλιώς «counter-insurgency».

Η εμπειρία αυτή αποδείχτηκε σπουδαία για την Wagner, η οποία πρωτοστάτησε στην μάχη της Ουκρανίας το 2014, κυριάρχησε στην σύγκρουση με τους μαχητές του Ισλαμικού Κράτους το 2015, και τώρα πολεμάει στο πλευρό του Χαλίφα Χαφτάρ στην Λιβύη.

Με την Wagner να «λερώνει τα χέρια της στα πεδία των μαχών», ο Πούτιν κερδίζει δυο πράγματα: πρώτον δεν εμπλέκεται επίσημα ως Ρωσική Δημοκρατία σε πολεμικά μέτωπα που θα της στοίχιζαν σε κυρώσεις και εμπάργκο από τρίτες χώρες και δεύτερον μπορεί επηρεάζει καταστάσεις σε τρίτες χώρες υψηλού ενδιαφέροντος για την Ρωσία.

Η εμπλοκή της Wagner στην Ουκρανία

Στην Ουκρανία, οι μαχητές της Wagner, κέρδισαν όχι μόνο την προσάρτηση της  Κριμαίας αλλά και την αναγνώριση του Πούτιν, ως ένα υπερόπλο για την προβολή της ρωσικής ισχύος στο εξωτερικό. Μέσα σε μικρό χρονικό διάστημα, οι μαχητές της Wagner διέλυσαν τις ουκρανικές μεραρχίες, αποδεκάτισαν τους ριζοσπάστες ηγέτες των φίλο-ρωσικών αυτονομιστών που αμφισβήτησαν την Μόσχα, και τέλος οργάνωσαν την εξέγερση των φιλό-ρώσων του Ντονέτσκ. Με λίγα λόγια, οι μαχητές της Wagner, κατάφεραν με τετελεσμένα στο πεδίο των μαχών να σύρουν την Ουκρανία στο έδαφος των διαπραγματεύσεων, όπως ακριβώς το ήθελε η Ρωσία.

Εμείς θα διαλύσουμε το Ισλαμικό Κράτος

Στις 7 Φεβρουαρίου 2018 στην επαρχία Khasaman,  Σύροι στρατιώτες προσέγγισαν μαζί με στελέχη της Wagner, την αμερικανική βάση στη Ντέρι Αλ Ζόρ συνολικής δύναμης 30 αντρών. Οι αμερικανοί, όπως ανακοίνωσε ο διεθνής συνασπισμός Combined Joint Task Force, αρχικά δέχτηκαν πυρά πυροβολικού.

Αμέσως η διοίκηση του αμερικανικού στρατού επικοινώνησε με τη ρωσική ηγεσία, ωστόσο η στρατιωτική ηγεσία της Μόσχας τόνισε ότι δεν ήταν ρώσοι στρατιώτες. Αμέσως ο αμερικανός διοικητής Τζόναθαν Μπράγκα διέταξε τους στρατιώτες του να απαντήσουν στα ρωσικά πυρά. Ξεκίνησαν αεροπορικές επιδρομές και πυρά πυροβολικού και τελικά οι αμερικανοί στρατιώτες κατάφεραν να αποκρούσουν την επίθεση προκαλώντας άγνωστο αριθμό απωλειών. Το αμερικανικό πεντάγωνο υποστήριξε ότι τουλάχιστον 200 Σύροι στρατιώτες και στελέχη της Wagner Group σκοτώθηκαν κατά τη διάρκεια της επίθεσης η οποία διήρκησε περίπου 30 λεπτά….

Η ιστορία της Wagner στην Συρία δεν εξαντλείται όμως στην μάχη της επαρχίας του Ντείρ αλ-Ζόρ. Στην μάχη της Παλμύρας, στην πολιορκία της Χόμς, στις μάχες στα περίχωρα της Δαμασκού, παντού βρίσκονταν οι Ρώσοι μισθοφόροι, οι οποίοι από κοινού με το Συριακό στρατό, πολιορκούσαν τους τζιχαντιστές του Ισλαμικού Κράτους.

Η προστασία του Νίκολας Μαδούρο

Όταν ο αμερικανικός κλοιός γύρω από τον Νίκολας Μαδούρο στένευε επικίνδυνα και η εκθρόνιση του πλησίαζε, η Wagner  βρέθηκε στο Καράκας. Όπως μετέδωσε ο βρετανικός Guardian, με εντολή του ίδιου του Πούτιν, ομάδα 400 Ρώσων μισθοφόρων έφτασε στην Βενεζουέλα με στόχο να προστατεύσει την ζωή του Βενεζουελάνου προέδρου. Και όπως η ιστορία απέδειξε… τα κατάφερε.

Η συμμετοχή στις επιχειρήσεις στο Σουδάν

Το 2017 λόγω της αύξησης της Ρωσικής παρουσίας στην Αφρικανική Ήπειρο, η Wagner Group ανέλαβε την εκπαίδευση των Σουδανικών ενόπλων δυνάμεων. Μάλιστα για την αποστολή αυτή στάλθηκαν 300 στελέχη της εταιρείας στη χώρα της Αφρικής. Οι μαχητές της εταιρείας φρουρούν κυρίως τα ορυχεία χρυσού  της χώρας ενώ Ρώσοι κομάντος συνεργάζονται με τη κυβέρνηση του Ομάρ Αλ Μπασίρ…

Αντί επιλόγου

Η Wagner έχει αποδείξει πως μπορεί να κερδίζει μάχες και να αλλάζει την ισορροπία δυνάμεων στα πολεμικά μέτωπα. Στην Λιβύη, ωστόσο, τα αποτελέσματα των πολεμιστών της είναι ακόμα πενιχρά, πράγμα που επιβεβαιώνεται από το γεγονός πως οι δυνάμεις του Χαλίφα Χαφτάρ αδυνατούν να ανακαταλάβουν την Τρίπολη.