Ο ακήρυχτος πόλεμος της Μέσης Ανατολής

Libya Chief of Staff, Marshall Khalifa Haftar, third left, leaves after an International Conference on Libya at the Elysee Palace, in Paris, France, Tuesday May 29, 2018. Libya's rival leaders meet in Paris to agree on a political roadmap including elections in an effort to bring order out of Libya's chaos, which is feeding Islamic militants, traffics of all kind and instability in the region. (AP Photo/Francois Mori)

Τη τελευταία περίοδο, γίνεται εμφανές πως Τουρκία και Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα κινούνται σε τροχιά σύγκρουσης. Από την Λιβύη ως την Υεμένη, Άγκυρα και Άμπου Ντάμπι ανταγωνίζονται για τον έλεγχο στα φλεγόμενα μέτωπα της Μέσης Ανατολής.

Το τελευταίο επεισόδιο σε αυτό τον ακήρυχτο πόλεμο της Μέσης Ανατολής,  ήταν τα λόγια του Τούρκου Υπουργού Εξωτερικών, Μεβλούτ Τσαβούσογλου, ο οποίος δήλωσε πως «τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα σπέρνουν το χάος σε όλη την Μέση Ανατολή».

Η σκληρή δήλωση του επικεφαλής της τουρκικής διπλωματίας ήρθε ως απάντηση στην συντονισμένη δράση της Κύπρου, Ελλάδας, Αιγύπτου, Γαλλίας και Η.Α.Ε., οι οποίες καταδίκασαν την τουρκική προκλητικότητα στην Ανατολική Μεσόγειο, αποδίδοντας στην Άγκυρα πρόθεση να δημιουργήσει χάος και ανασφάλεια στην περιοχή.

«Αν με ρωτάτε ποια χώρα προκαλεί το χάος στην περιοχή… θα σας απάνταγα χωρίς δισταγμό πως αυτή είναι τα Η.Α.Ε» απάντησε χαρακτηριστικά ο Μ. Τσαβούσογλου ,προσθέτοντας την ίδια ώρα πως οι δυνάμεις του Άμπου Ντάμπι αποσταθεροποιούν την Λιβύη και διαλύουν την Υεμένη».

Τα αίτια της σύγκρουσης

Η διάσταση απόψεων και στρατηγικής ανάμεσα στις δυο χώρες εμφανίστηκε κατά την διάρκεια των αραβικών εξεγέρσεων. Τότε, η Τουρκία αποτέλεσε τον βασικό υποστηρικτή των Μουσουλμάνων Αδερφών και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα του περιφερειακού status quo.

Στην περίπτωση της Αιγύπτου, η Άγκυρα στήριξε τον Μόρσι, ενώ το Άμπου Ντάμπι τον Σίσι.

Στην περίπτωση της Συρίας, η Άγκυρα στήριξε την συριακή αντιπολίτευση, ενώ το Άμπου Ντάμπι τον Άσαντ.

Στην περίπτωση της Υεμένης, η Άγκυρα στήριξε την ανάγκη κατάπαυσης του πυρός, ενώ το Άμπου Ντάμπι μαζί με τις υπόλοιπες χώρες του Κόλπου επιδόθηκαν σε έναν ατέρμονο πόλεμο κατά των ανταρτών Χούτι.

Η σύγκρουση για το πραξικόπημα του 2016

Το 2016, η Τουρκία κατηγόρησε τα Η.Α.Ε πως ενεπλάκησαν στο πραξικόπημα κατά του Τούρκου προέδρου, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν.

Συγκεκριμένα, η Άγκυρα ισχυρίστηκε πως ο Mohammed Dahlan, ένα σημαίνον στέλεχος της παλαιστινιακής Φατάχ που ζούσε εξόριστος στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, είχε εμπλακεί στο πραξικόπημα με την βοήθεια και την στήριξη του Άμπου Ντάμπι.

Μάλιστα, σε συνέντευξη του στο Al Jazeera, ο Μελβούτ Τσαβούσογλου, είχε κατονομάσει τον Dahlan τρομοκράτη ενώ η τουρκική ΜΙΤ τον είχε βάλει στην λίστα με τους πιο περιβόητους τρομοκράτες.

Η κρίση του 2017

Οι διαφορετικές προσεγγίσεις καλλιέργησαν καχυποψία ανάμεσα στις δυο πλευρές, ωστόσο οι σχέσεις των δυο χωρών έφτασαν στο ναδίρ το 2017.

Τότε, παρά τις κυρώσεις των χωρών του Κόλπου στο Κατάρ, η Τουρκία στήριξε ανοιχτά την Ντόχα, στέλνοντας μάλιστα στρατό στο μικρό αλλά πλούσιο κράτος του Αραβικού Κόλπου.

Η εμπλοκή της Τουρκίας στις εσωτερικές υποθέσεις των χωρών του Κόλπου, θεωρήθηκε από τα Η.Α.Ε ως παραβίαση σε μια δική τους εσωτερική υπόθεσης αλλά και ως απόδειξη πως ο Ερντογάν επιχειρεί να «πατήσει πόδι» στον αραβικό κόλπο.

Η σύγκρουση συμφερόντων στην Λιβύη

Τα αντιπαραθετικά συμφέροντα Η.Α.Ε και Τουρκίας φάνηκαν με τον πιο ξεκάθαρο τρόπο στον εμφύλιο πόλεμο της Λιβύης, ο οποίος σταδιακά μετατρέπεται σε μια περιφερειακή σύγκρουση που διεξάγεται «δια αντιπροσώπων».

Πιο συγκεκριμένα, η Τουρκία, εδώ και πολύ καιρό εξοπλίζει με όπλα τις πολιτοφυλακές των ισλαμιστών της Τρίπολης αλλά και παρέχει πολιτική και διπλωματική στήριξη στην κυβέρνηση του Φαγιέζ αλ-Σαράζ.

Από την άλλη πλευρά, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, αποτελούν τον βασικό σύμμαχο του στρατηγού Χαλίφα Χαφτάρ, τον οποίο τροφοδοτεί με βαρύ οπλισμό εδώ και αρκετά χρόνια.

Ο ακήρυχτος πόλεμος θα συνεχιστεί

Η ηγεμονία στους μουσουλμανικούς πληθυσμούς καθώς και ο έλεγχος της πλούσιας αλλά και σημαντικής από γεωπολιτική σκοπιά Μέσης Ανατολής, θα συνεχίσει να τροφοδοτεί την σύγκρουση Τουρκίας και Η.Α.Ε.

Από πλευράς μας αλλά και με ιδιαίτερη προσοχή αυτές τις ενδο-μουσουλμανικές αντιθέσεις οφείλουμε να τις εκμεταλλευτούμε.