Σε τροχία σύγκρουσης Μόσχα και Άγκυρα

Σε τροχία σύγκρουσης βρίσκονται Μόσχα και Άγκυρα με φόντο τις εξελίξεις στην Λιβύη. Τελευταίο επεισόδιο στην σχέση των δυο χωρών, αποτελεί η έρευνα κλιμακίου ΟΗΕ αναφορικά με τις καταγγελίες της κυβέρνησης του Σαράζ για μεταφορά 8 ρωσικών πολεμικών αεροσκαφών- 2 Sukhoi 24 και 6 Mig 29 από τη βάση Hmeimim της Συρίας στο Τομπρούκ της Λιβύης.

Εάν επιβεβαιωθεί η πληροφορία, τότε τα δεδομένα αλλάζουν καθώς τα ρωσικά αεροπλάνα θα ενισχύσουν τον Χαλίφα Χαφτάρ ενώ την ίδια ώρα θα θέσουν εν αμφιβόλω τις διπλωματικές επαφές Μόσχας- Αγκυρας για αποκλιμάκωση της έντασης.

«Είναι σαν να παίζεται το έργο της Συρίας στη Λιβύη, ένα έργο που έχει εξελιχθεί σε ανοιχτό πόλεμο δι’ αντιπροσώπων» είπε ξένος διπλωμάτης στους Financial Times. Ως γνωστόν ο Χάφταρ, που βρίσκεται στα περίχωρα της Τρίπολης για περίπου ένα χρόνο επιδιώκοντας την ανατροπή της κυβέρνησης του Σαράτζ, στηρίζεται από τη Ρωσία, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και την Αίγυπτο. Από την άλλη, η Κυβέρνηση Εθνικής Ενότητας υπό τον Φαγέζ αλ Σαράτζ στην Τρίπολη έχει την στήριξη της Τουρκίας, η οποία έχει στείλει δυνάμεις και στρατιωτικό υλικό, όπως αμυντικά συστήματα και μη επανδρωμένα αεροσκάφη, που έχουν αλλάξει τις ισορροπίες της σύγκρουσης.

Αποτέλεσμα είναι οι δυνάμεις του Χάφταρ να έχουν υποστεί μια σειρά από ήττες στη δυτική Λιβύη τις τελευταίες εβδομάδες, όπως την απώλεια της βάσης al-Watiya, μετά την καταστροφή από τουρκικά drones των ρωσικών συστημάτων αεράμυνας. Η ανησυχία τώρα είναι ότι η ανάπτυξη των ρωσικών μαχητικών μπορεί να πυροδοτήσει απευθείας σύγκρουση Ρωσίας – Τουρκίας.

«Και τί θα κάνουν τώρα οι Τούρκοι; Θα στείλουν τα δικά τους μαχητικά; Τότε ξεκινάει ένα νέο κεφάλαιο σε αυτή τη σύγκρουση», είπαν διπλωματικές πηγές στους FT.

Μπορεί, σύμφωνα με την ανακοίνωση της Μόσχας, οι υπουργοί Εξωτερικών Ρωσίας- Τουρκίας να δήλωσαν σήμερα, μετά από επικοινωνία τους, ότι στηρίζουν την εφαρμογή άμεσα εκεχειρίας, η Αγκυρα όμως έσπευσε με ξεχωριστή ανακοίνωση να αποσαφηνίσει και να προειδοποιήσει για «σοβαρές συνέπειες» εάν στοχοποιηθούν τα τουρκικά συμφέροντα στη Λιβύη.

Οταν ρωτήθηκε ο εκπρόσωπος του τουρκικού υπουργείου Εξωτερικών για το τι θα γίνει εάν ο Χάφταρ εξαπολύσει επίθεση κατά τουρκικών συμφερόντων, η απάντηση ήταν ότι «αυταπατώνται όλοι αυτοί που σχετίζονται με τον Χάφταρ, ο οποίος πρόσφατα έχει υποστεί απώλειες στα πεδία των μαχών» και ότι «είναι σαφής ένδειξη ότι ο πραξικοπηματίας Χάφτερ και οι υποστηρικτές του σκοπεύουν να κλιμακώσουν τη σύγκρουση στη Λιβύη».

Σύμφωνα με δυτικούς διπλωμάτες η Ρωσία πρέπει να έχει ήδη στείλει περισσότερα από 8 μαχητικά τα οποία όμως οι δυνάμεις του Χάφταρ δεν μπορούν να πετάξουν.

Οπως υποστηρίζει ο Βόλφραμ Λάχερ, αναλυτής στο γερμανικό Ινστιτούτο Διεθνών Υποθέσεων, η ανάπτυξη των MIG μπορεί να έχει στόχο «να βάλει στη θέση της την Τουρκία και να της κόψει τα φτερά ότι μπορεί να διώξει τον Χάφταρ από τη δυτική Λιβύη». Εάν η Ρωσία χρησιμοποιήσει τα μαχητικά της, λέει, «το πρώτο πράγμα που θα κάνει είναι να βομβαρδίσει τη βάση Watiya για να μη μπορούν να τη χρησιμοποιήσουν οι Τούρκοι», πλήττοντας παράλληλα και την αεράμυνα στην Τρίπολη και τη Μιζουράτα. Κι αυτό σημαίνει ότι θα «ξεκινήσει μια κούρσα μεταξύ Ρωσίας και Τουρκίας για το ποιος έχει την αεροπορική υπεροχή»

Ο ΟΗΕ έχει πολλές φορές κατηγορήσει ξένες δυνάμεις ότι παραβιάζουν το εμπάργκο όπλων στη Λιβύη, καθώς, σύμφωνα με διπλωμάτες, εκτός από τη Ρωσία και την Τουρκία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα  έχουν στείλει 10.000 τόνους στρατιωτικού υλικού στον Χάφταρ. Τώρα υπό έρευνα είναι – εκτός από τα ρωσικά μαχητικά – και η μεταφορά σχεδόν 11.000 τόνων καυσίμων για αεροσκάφη από τα ΗΑΕ στη Βεγγάζη τον Μάρτιο, καύσιμα που πιστεύεται ότι μπορούν να χρησιμοποιηθούν μόνο για στρατιωτικούς σκοπούς.

Οπως είπε η Στεφανι Ουίλιαμς. απεσταλμένη του ΟΗΕ στη Λιβύη η σύγκρουση έχει φτάσει σε σημείο-καμπή: «Από τις πληροφορίες που έχουμε σε ότι αφορά τη μαζική μεταφορά οπλισμού και μισθοφόρων και προς τις δυο πλευρές, το μόνο συμπέρασμα είναι ότι ο πόλεμος εντείνεται, διευρύνεται και βαθαίνει», κατέθεσε στο Συμβούλιο Ασφαλείας. «Και όσο η ξένη παρέμβαση εντείνεται, χάνονται στην πορεία οι ζωές των Λίβυων».