Γιατί ο Ερντογάν δεν θα προσφύγει στο Διεθνές Νομισματικό Ταμείο

H τουρκική οικονομία μοιάζει με καζάνι έτοιμο να εκραγεί. Η λίρα έχει χάσει το 90% της αξίας της απέναντι στο αμερικανικό δολάριο τα τελευταία τρία χρόνια ενώ δεκάδες μεγάλες πολυεθνικές εταιρίες που δραστηριοποιούνταν στην Τουρκία, εγκαταλείπουν άρον άρον την χώρα.

Για να αντιμετωπίσει αυτή την βαθιά οικονομική κρίση, το τελευταίο μήνα ο Τούρκος πρόεδρος επί της ουσίας χρησιμοποίησε τα διεθνή αποθεματικά της χώρας (εκτός από τα swap lines), χωρίς ωστόσο να πετύχει τα ανάλογα αποτελέσματα. Έτσι, η κουβέντα για την προσφυγή της Τουρκίας στο ΔΝΤ έχει ανοίξει για τα καλα…

Παρά το γεγονός πως η τουρκική οικονομία έχει ανάγκη άμεσης στήριξης, ο Τούρκος πρόεδρος δεν φαίνεται έτοιμος να προχωρήσει στην σύναψη μιας συμφωνίας για δάνειο από το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο.

Πολλοί αναλυτές στην Τουρκία και στο εξωτερικό ισχυρίζονται πως το κεντρικό εμπόδιο για μια προσφυγή στο Διεθνές Νομισματικό Ταμείο αποτελεί η ιδεολογία του Ερντογάν συνεπικουρούμενη από τον φόβο της κατάρρευσης.

Όμως κάνουν λάθος. Το βασικό πρόβλημα του Τούρκου προέδρου είναι πως μια πιθανή προσφυγή στο ΔΝΤ θα θέσει υπό αμφισβήτηση το αυταρχικό μοντέλο διακυβέρνησης που ακολουθεί καθώς και το γεγονός πως προτιμά τις γρήγορες και εύκολες λύσεις.

Μέσα στην τελευταία δεκαετία, ο Ερντογάν εδραίωσε την ισχύ του εφαρμόζοντας μια “ανορθόδοξη” οικονομική πολιτική. Οι επενδυτές συνήθιζαν να βλέπουν τις φιλοδοξίες του προέδρου ως περίεργες. Ωστόσο, αυτές πάντα αντισταθμίζονταν από τις εισηγήσεις των ειδικών που μετρίαζαν τις προεδρικές βλέψεις. Μετά το 2017 ωστόσο τα αντίβαρα αυτά έχουν παντελώς χαθεί.

Τα πράγματα όμως γίνονται και χειρότερα, καθώς οι άμυνες του Τούρκου προέδρου έχουν αποδειχθεί καταστροφικές για τα αποθέματα της κεντρικής τράπεζας. Ο Ερντογάν είναι ευάλωτος γιατί οι όποιες προσπάθειες του είχαν την υπογραφή του γαμπρού του και υπουργού οικονομικών, Berat Albayrak, ο οποίος δεν θα έπρεπε ποτέ να έχει πάρει αυτή τη θέση.

Είναι αλήθεια πως ο Ερντογάν έχει αποδειχθεί πολύ πραγματιστής, ειδικά όταν βρισκόταν μπροστά σε μεγάλες κρίσεις. Ωστόσο, σε καμία εξ αυτών των κρίσεων, δεν τέθηκε ζήτημα αμφισβήτησης του ρόλου του στην τουρκική πολιτική ζωή.

Ο πραγματικός λόγος για τον οποίο ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν δεν μπορεί να προσφύγει στο ΔΝΤ, είναι πως σε μια τέτοια περίπτωση ο ίδιος θα αναγκαζόταν να προχωρήσει σε ουσιαστικές μεταρρυθμίσεις, να αποδεχθεί την ομαλοποίηση της πολιτικής ζωής στην χώρα, να άρει το καθεστώς έκτακτης ανάγκης, το οποίο έχει επιβάλει από το 2016.

Με άλλα λόγια, ο Ερντογάν θα έχανε την δική του εξουσία.