Οι νυχτοφύλακες του Ταγίπ

Του Στρατή Αγγελή*

Μια σφυρίχτρα διέκοπτε ανά διαστήματα την ησυχία της νύχτας. Ένας ήχος τόσο γνώριμος όσο το κάλεσμα για τη μουσουλμανική προσευχή από τους μιναρέδες. Το σφύριγμα του άοπλου νυχτοφύλακα (bekci) συμβόλιζε επί δεκαετίες την ήπια μορφή εξουσίας στην Τουρκία. Για κάποιους ήταν μια καθησυχαστική διαβεβαίωση ότι το κράτος φροντίζει για την ασφάλειά τους, για άλλους μια υπενθύμιση ότι το δοβλέτι παραμονεύει. Η φιγούρα του καλοκάγαθου, ενίοτε αφελούς και απλοϊκού νυχτοφύλακα μπήκε σε ταινίες και σίριαλ, από κωμωδίες παρεξηγήσεων μέχρι δράματα, έγινε στοιχείο της λαϊκής κουλτούρας. Βέβαια, η δράση τους στις νοτιοανατολικές περιοχές της Τουρκίας με κουρδικό πληθυσμό δεν ήταν τόσο… χαλαρή. Αλλά για την υπόλοιπη χώρα ο μπεκτσής ήταν κάτι σαν «ο καλός θείος», ο μπάρμπας…

Όλα αυτά μέχρι το τέλος της δεύτερης χιλιετίας και την αυγή της τρίτης, που άλλαξαν οι συνθήκες και οι όροι της αστυνόμευσης καθώς και το πολιτικό περιβάλλον. Οι σφυρίχτρες, σύμβολο μιας άλλης εποχής, σταδιακά χάθηκαν από τους δρόμους, μέχρι που σίγησαν και τυπικά. Προσωρινά όμως, όπως αποδείχθηκε.

Η απόπειρα πραξικοπηματικής ανατροπής του Προέδρου το καλοκαίρι του 2016 οδήγησε σε προγραφές και συλλήψεις δεκάδων χιλιάδων «γκιουλενιστών» στους κόλπους των Ενόπλων Δυνάμεων και των σωμάτων ασφαλείας. Έναν χρόνο μετά, το επιτελείο του Προέδρου προχώρησε στην επανασύσταση της «νυχτοφυλακής», οπλισμένης πλέον, και την πρόσληψη σε πρώτη φάση 8.000 «γερακιών της νύχτας». Μέσα σε δυόμισι χρόνια τα γεράκια υπερτριπλασιάστηκαν -ξεπέρασαν τις 28.000-, ενώ η παρουσία τους έγινε ιδιαίτερα αισθητή στους δρόμους της Τουρκίας με έρευνες, ξυλοδαρμούς, προσαγωγές υπόπτων και ένα θολό τοπίο αρμοδιοτήτων. Οι νυχτοφύλακες έγιναν φόβος και τρόμος όχι μόνο για ποινικούς και μικροπαραβάτες, αλλά και για πολιτικούς ακτιβιστές. Πολλαπλασιάστηκαν οι καταγγελίες από καταστηματάρχες που μένουν ανοιχτοί μετά τις 10 το βράδυ για παρενόχληση πελατών, ειδικά εκείνων που θέλουν να αγοράσουν ποτά με αλκοόλ, για αναίτιες προσαγωγές, για τραμπουκισμούς γυναικών που δεν ντύνονται «σεμνά» κ.ά. Η κυβέρνηση αποφάσισε να φτιάξει νέο θεσμικό πλαίσιο και να ελευθερώσει πλήρως τα «νύχια» των «γερακιών».

Το νομοσχέδιο για την ενίσχυση των εξουσιών και των αρμοδιοτήτων της νυχτοφυλακής (σωματική έρευνα, οπλοχρησία, «προληπτικές» έρευνες) ήταν το πρώτο που κατατέθηκε στη Βουλή μετά από 48 ημέρες αδράνειας λόγω κορωνοϊού. Η κεμαλική αξιωματική αντιπολίτευση (CHP) και το αριστερό φιλοκουρδικό Κόμμα Δημοκρατίας των Λαών (HDP) κατήγγειλαν ότι στην πραγματικότητα δημιουργείται ένα νέο σώμα που θα δρα παράλληλα με τον στρατό και τη στρατοχωροφυλακή. Μια αστυνομία ισλαμικών ηθών, μια δύναμη πραιτοριανών του Ερντογάν που θα λειτουργεί ως τρίτος πόλος ασφαλείας ελέγχοντας τους άλλους δύο.

Ο εθνικιστής βουλευτής του MHP Σερμέτ Ατάι αντέτεινε ότι χάρη στους καινούργιους νυχτοφύλακες μειώθηκαν σημαντικά οι ληστείες, βρέθηκαν πάνω από χίλια παιδιά που αγνοούνταν, κατασχέθηκαν εκατοντάδες κιλά ηρωίνης και κοκαΐνης.

Η ψήφιση κατ’ άρθρο του σχετικού νόμου ξεκίνησε αυτή την εβδομάδα με έντονες αντεγκλήσεις, ακόμα και ξύλο μεταξύ βουλευτών, και αναμένεται να ολοκληρωθεί τις επόμενες ημέρες από τη συγκυβέρνηση Ερντογάν – εθνικιστών. Σε ένα από τα επεισόδια, βουλευτής του Εθνικιστικού Κινήματος (MHP) γρονθοκόπησε δύο κεμαλιστές συναδέλφους του. Παράλληλα, η συγκυβέρνηση ψήφισε την άρση της ασυλίας δύο βουλευτών του HDP (για τρομοκρατία) και ενός του CHP (για αποκάλυψη του ρόλου των μυστικών υπηρεσιών στον εξοπλισμό τζιχαντιστών στη Συρία), που οδηγούνται στη φυλακή.

Εξαγγέλλοντας προσλήψεις ακόμα 4.000 νυχτοφυλάκων, πριν ακόμα εγκριθεί ο νόμος, ο υπουργός Εσωτερικών Σουλεϊμάν Σοϊλού το είπε με πιο απλά λόγια. «Ο Πρόεδρος Ερντογάν μου είπε ότι θέλει να ακούει τη σφυρίχτρα του νυχτοφύλακα όταν ξαπλώνει στο κρεβάτι του, ότι θέλει να κοιμούνται ήσυχοι οι συμπολίτες του γνωρίζοντας πως υπάρχει κάποιος στον δρόμο που τους φυλάει. Το εκλάβαμε ως εντολή και πιάσαμε αμέσως δουλειά» είπε ο Σοϊλού. Και όποιος κατάλαβε τον υπουργό (και τον Πρόεδρο) κατάλαβε…

*Ο Στρατής Αγγελής είναι δημοσιογράφος στο MEGA και το παρόν κείμενο δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα ΑΥΓΗ.