Μυστική τριμερής την ώρα που η Αγιά Σοφιά έγινε τζαμί – Το παρασκήνιο μιας μυστικής διαπραγμάτευσης

Του Σπύρου Σουρμελίδη

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης προσωπικά έχει αναλάβει την απευθείας  διαπραγμάτευση με την Τουρκία,  χωρίς να είναι σαφές το πλαίσιο της διαπραγμάτευσης, τα θέματα και ο χρονικός της ορίζοντας. Το μόνο σαφές είναι η διαμεσολάβηση της Μέρκελ, η οποία οδήγησε στα τραπέζι τις δύο χώρες.

Είναι η Άγκυρα δια του Μεβλούτ Τσαβούσογλου, που ανακοίνωσε την διαπραγμάτευση σε επίπεδο συμβούλων των αρχηγών Ελλάδας και Τουρκίας, της Ελένης Σουρανή και του Ιμπραχίμ Καλίν, παρουσία του συμβούλου της Μέρκελ Γιαν Χέκερ. Η Άγκυρα έσπευσε να «καρφώσει» την συνάντηση, για να φέρει σε δύσκολη θέση  τον Κ. Μητσοτάκη, στο εσωτερικό της χώρας μας, αλλά και να αυξήσει το επίπεδο της διπλωματικής πίεσης.

Δεν μπορεί να περάσει  απαρατήρητο το γεγονός ότι ο Ερντογάν προχωρούσε στην απόφαση του για την Αγία Σοφία τη στιγμή της γερμανικής διαμεσολάβησης, ενώ αμέσως μετά οι εκπρόσωποι του Κ. Μητσοτάκη και του Ερντογάν συζητούσαν για τις ελληνοτουρκικές διαφορές. Όλα δηλαδή δείχνουν ότι ο Ερντογάν  θέλει να έχει  (και έχει) το πάνω χέρι, σε κάθε διαπραγμάτευση.

Είναι γι αυτό άτοπη η διαρροή κύκλων του Μεγάρου Μαξίμου για την μυστική συνάντηση Σουρανή-Καλίν. Σύμφωνα με πηγές του Μεγάρου Μαξίμου, «τα αποτελέσματα επιβεβαιώνουν ότι οι ελληνικές θέσεις γίνονται δεκτές και η Τουρκία καλείται να αποκλιμακώσει τις προκλητικές της ενέργειες». Οι ίδιες πηγές κατέληξαν λέγοντας: «Σε κάθε περίπτωση οι δίαυλοι επικοινωνίας πρέπει να παραμένουν ανοικτοί, ειδικά σε περιόδους κρίσεως».

Ερωτήματα για την μυστική διπλωματία

Οι πρώτες πληροφορίες κάνουν λόγο για μια εφ όλης της ύλης συζήτηση μεταξύ των δύο συμβούλων,  που φυσικά περιελάμβανε και κάποιες δεσμεύσεις εκ μέρους των δύο χωρών.
Η συζήτηση αφορούσε την Αγία Σοφία . Η τουρκική πλευρά φαίνεται αν συζητά το άνοιγμα της Θεολογικής Σχολής της Χάλκης, κάτι όμως που έχει συζητήσει  πολλές φορές τα προηγούμενα χρόνια. Τελευταία κατά την επίσκεψη του Αλέξη Τσίπρα στην Κωνσταντινούπολη και ειδικά στην Χάλκη.
Όμως ταυτόχρονα θέτει και το ζήτημα των μουφτήδων στην Θράκη.  Αιφνιδίως πριν από μερικές μέρες ανακοινώθηκε ότι η κα Ντόρα Μπακογιάννη θα είναι επικεφαλής διακομματικής επιτροπής για την Θράκη. Πέραν του ότι η συγκρότηση διακομματικής επιτροπής για μια περιοχή της χώρας είναι δώρο στην Άγκυρα από μόνη της. Χωρίς να δοθούν εξηγήσεις για ποιο λόγο υπάρχει ανάγκη μιας τέτοιας επιτροπής.

Και τα χωρικά ύδατα

Φυσικά το κυρίως πιάτο είναι ο καθορισμός των θαλασσίων ζωνών. Πριν από λίγες μέρες ο επικεφαλής της εξωτερικής πολιτικής της ΕΕ Ζοζέπ Μπορέλ  ήταν στην Άγκυρα και μεταξύ άλλων παρουσία του Μ. Τσαβούσογλου, είπε ότι Ελλάδα και Τουρκία πρέπει να συζητήσουν για την υφαλοκρηπίδα και τα …χωρικά ύδατα. Δήλωση που προκάλεσε πολλές αντιδράσεις, αλλά και πάλι η κυβέρνηση δεν έδωσε εξηγήσεις.

Είναι ορατό πλέον ότι η απόφαση του πρωθυπουργού είναι να προχωρήσει σε απευθείας διαπραγμάτευση με την Άγκυρα με δική του ευθύνη. Γι αυτό και η ενημέρωση είναι ανύπαρκτη. Όμως πολύ σύντομα ο πρωθυπουργός θα αναγκαστεί να δώσει εξηγήσεις. Αλλωστε η τουρκική πλευρά δεν πρόκειται να κρατήσει τίποτα κρυφό.

Η εμπλοκή της Γερμανίας είναι πλέον καθοριστική. Και είναι επίσης ορατό ότι ζητήθηκε από τον κ. Μητσοτάκη ως σανίδα σωτηρίας, από την ώρα που έγινε απολύτως σαφές ότι ο Τράμπ όχι μόνο δεν υπάρχει αλλά βρίσκεται στην πλευρά του Ερντογάν.
 Επί της ουσίας τώρα: φαίνεται ότι υπάρχουν κάποιες εξαρχής δεσμεύσεις της Τουρκίας ότι δεν  θα προκαλέσει  την Ελλάδα με έρευνες εντός της ελληνικής ΑΟΖ , αλλά αυτό είναι πολύ θολό γιατί οριοθετημένη ελληνική ΑΟΖ δεν υπάρχει, ενώ υπάρχει το τουρκολιβυκό σύμφωνο.
Εκτός και αν εννοεί το Καστελλόριζο ή κοντά στην Κρήτη. Δεν είναι σαφές πως θα αντιδράσει όμως η Ελλάδα, αν γίνουν έρευνες εντός των ορίων του τουρκολιβυκού συμφώνου το  οποίο η Ελλάδα θεωρεί άκυρο και ότι «κλέβει» την ελληνική ΑΟΖ.

 Δεν είναι επίσης σαφές αν γίνει συζήτηση για το Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο, για το ενεργειακό και όχι μόνο της Κύπρου και πολλά ακόμη ζητήματα, όπως οι γκρίζες ζώνες, η αποστρατιωτικοποίηση των νησιών κλπ.  Επίσης δεν γνωρίζουμε τι δεσμεύσεις έχουν αναληφθεί από την Ελλάδα, αν έχουν αναληφθεί φυσικά.

Ο κ. Μητσοτάκης πρέπει τώρα να εξηγήσει τι ακριβώς κάτι και έως που είναι διατεθειμένος να φτάσει. Αλλά και για κάτι ακόμα. Αν έχει αναλάβει ηδη δεσμεύσεις και ποιες είναι αυτές;