Μπασακσεχίρ: Η πρωταθλήτρια του… Ερντογάν που δεν έχει οπαδούς

Σε έξι χρόνια, το Καθεστώς του Ταγίπ Ερντογάν δημιούργησε μία ομάδα από το πουθενά, την οδήγησε στον τίτλο, αλλά παρά τα χρήματα και το… σπρώξιμο, αδυνατεί να την εντάξει στην οπαδική και ποδοσφαιρική κουλτούρα.

Συνέβη μέσα σε έξι χρόνια. Από ομάδα που πάλευε για την παραμονή, βρέθηκε πρωταθλήτρια στη μεγάλη κατηγορία. Η ασύλληπτα επιβλητική ανέλιξη της Μπασακσεχίρ μέχρι την κορυφή του τουρκικού ποδοσφαίρου σχετίζεται σε τεράστιο βαθμό με την πολιτική, τα χρήματα και την ιδεολογία του Προέδρου της χώρας, του Ταγίπ Ερντογάν.

Πριν από περίπου 10 μέρες, η νίκη επί της Καϊσέρισπορ, της έδωσε τον πρώτο απρόσμενο τίτλο στην ιστορία της. Ωστόσο, αυτή η επιτυχία πανηγυρίστηκε δίχως οπαδούς. Επειδή αυτή η ομάδα μπορεί να διαθέτει τη στήριξη της πολιτικής ηγεσίας, αλλά δεν έχει κοινό για να γιορτάσει μαζί της.

Η Μπασακσεχίρ δεν διαθέτει υποστηρικτές ούτε καν μέσα στον πυρήνα της ύπαρξής της, μέσα στη βάση της. Αυτή βρίσκεται στην πιο περιποιημένη γειτονιά της Κωνσταντινούπολης. Σούπερ γυάλινα ψηλά κτήρια, μοντέρνες κατοικίες, πάρκα με λουλούδια, παντού φρεσκοκομμένο γρασίδι, κυριλέ αίθουσες για εκδηλώσεις και γάμους.

Ισλαμική… προτροπή

Οικογένειες και ζευγάρια κάνουν βόλτες σε αυτά τα πάρκα και στις άψογες γειτονιές της συνοικίας, με τα περισσότερα κορίτσια να φορούν τη μαντήλα, χαρακτηριστικό των υποστηρικτών τους ισλαμικού κόμματος Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (AKP) του Ερντογάν, το οποίο αδιάλειπτα κυβερνά τη χώρα από το 2002. Δεν λείπουν βέβαια και οι γυναίκες που εξακολουθούν να τιμούν το “nicab”, έχοντας εντελώς καλυμμένο το πρόσωπό τους.

Στην εν λόγω συνοικία επομένως υπάρχει ευδιάκριτη η έννοια της θρησκευτικής πίστης. Οχι όμως και του ποδοσφαίρου. Αναμφίβολα κανείς συναντά περισσότερα τζαμιά από γήπεδα μικρά ή κανονικά. “Εγώ οπαδός της Μπασακσεχίρ; Οχι βέβαια”, είναι η απάντηση των περισσοτέρων που κυκλοφορούν έξω από το γυάλινο και υπερσύγχρονο παλατάκι της ομάδας. Η “Φατίχ Τερίμ Αρένα” χτίστηκε το 2011 και χωράει 17.500 θεατές, μα σπάνια γεμίζει (μικρότερος μ.ο. θεατών στη Λίγκα, 2.892 ανά ματς). “Η ομάδα είναι καινούργια, δεν έχει ρίζες εδώ”, εξηγούν τρεις περαστικοί πιτσιρικάδες, που δηλώνουν οπαδοί της Μπεσίκτας.

Χρήμα και πολιτική

Και είναι αλήθεια. Ο σύλλογος απέκτησε την τωρινή μορφή και ονομασία του μόλις το 2014, παίρνοντας τη θέση μίας άλλης ομάδας, της Πόλης, της Μπουγιουκσεχίρ που είχε ιδρυθεί το 1990. Το καινούργιο club ονομάστηκε Μπασακσεχίρ από την εν λόγω συνοικία στα βορειοανατολικά της Κωνσταντινούπολης και με με κάποιον τρελό τρόπο βρέθηκε σε αυτές τις έξι σεζόν να πρωταγωνιστεί στη Σούπερ Λίγκα της Τουρκίας. Κάπως έτσι τερμάτισε σταδιακά 4η, 4η, 2η, 3η, 2η και φέτος πήρε τον τίτλο.

Πώς όμως κατάφεραν να ανέβουν τόσο γρήγορα τις κατηγορίες; “Αναμφίβολα έχουν κάνει πολύ σωστά κάποιες σημαντικές κινήσεις, αλλά είναι ξεκάθαρο πως έχουν και τη τη στήριξη της κυβέρνησης”, εξηγεί ο δημοσιογράφος, Μπαγκίς Ερτέν. “Αρχικά, το ότι εδρεύει στην Κωνσταντινούπολη, βοηθάει στο να δεχτούν να παίξουν εκεί σημαντικοί ποδοσφαιριστές. Επίσης, έχουν δώσει τα ηνία σε έναν εξαιρετικό προπονητή, τον Αμπντουλάχ Αβτσί. Τα οικονομικά του συλλόγου είναι σε τέλεια κατάσταση και πάντοτε πληρώνουν στην ώρα τους τους παίκτες, κάτι που δεν συνηθίζεται στην Τουρκία. Επομένως, όλοι θέλουν να παίξουν εκεί”.

Πίσω απ’ όλη αυτήν την ευημερία όμως, βρίσκεται μάλλον απροκάλυπτα η κυβέρνηση. Ο σκοπός της ήταν να δημιουργήσει έναν ποδοσφαιρικό σύλλογο βασισμένο στη δική της ισλαμική ιδεολογία, ώστε να μπορέσει να αντιταχθεί στις τρεις παραδοσιακές δυνάμεις της χώρας, Γαλατάσαραϊ, Φενερμπαχτσέ, Μπεσίκτας, που εκφράζουν ένα πιο κοσμικό κατεστημένο..

Η τρίτη απόπειρα…

“Η πρώτη απόπειρα της κυβέρνησης ήταν να το πράξει με την Καϊσέρισπορ, ομάδα της πιο συντηρητικής Ανατολίας. Επειτα το δοκίμασαν με την Κασίμπασα, η οποία είναι και η γενέτειρα του Ερντογάν στην Πόλη, αλλά ούτε εκεί υπήρξε επιτυχία. Οπότε, αυτή τη φορά το δοκίμασαν με μία ομάδα δίχως οπαδούς, ιστορία, η οποία ήταν πιο εύκολο να οδηγηθεί εκεί που ήθελε το Καθεστώς”, εξηγεί ο Ερτέν.

Τα χρήματα δεν έλειπαν. Ο σύλλογος υπέγραψε το 2015 ένα τρομερό deal για χορηγία με μία εταιρεία ιατρικών υπηρεσιών, τη “Medipol”, που διαθέτει δικά της νοσοκομεία, ακόμα και δικό της πανεπιστήμιο. Ισχυρός άντρας αυτής της εταιρείας είναι ο μέχρι το 2018 υπουργός υγείας της Τουρκίας. Κατά συνέπεια, δεν είναι λίγοι όσοι αποκαλούν τη Μπασακσεχίρ ως “ομάδα του Ερντογάν” και σίγουρα έχουν τους λόγους τους. Ακόμα και τα χρώματα της είναι ίδια με εκείνα του κόμματος του Τούρκου Προέδρου (πορτοκαλί, γαλάζιο, λευκό), ενώ στις εξέδρες του γηπέδου της συχνά πυκνά υπάρχουν προεκλογικές διαφημίσεις υπέρ του AKP.

Υπάρχουν όμως και άλλα που δένουν τις δύο πλευρές. Ο πρόεδρος του club, Γκιοκσέλ Γκιουμουστάγκ, είναι εκπρόσωπος του κόμματος στην Πόλη και παντρεμένος με την ανιψιά της συζύγου του Ερντογάν, Εμινέ. Ακόμα και ο ίδιος ο Ερντογάν έφτασε να φορέσει την εμφάνισή της και να αγωνιστεί σε συμβολικό ματς στο γήπεδό της, ενώ το κόμμα παροτρύνει ανοικτά τη νεολαία του να γίνουν οπαδοί της Μπασακσεχίρ.

Χωρίς οπαδούς και… κουλτούρα

“Μπορεί να πήρε και τον τίτλο, αλλά παρά τις προσπάθειες του Καθεστώτος, η Μπασακσεχίρ δεν έχει καταφέρει να αποκτήσει οπαδούς και συγκεκριμένη ταυτότητα. Κανείς δεν την αποδέχεται ως μοντέλο, καθώς άπαντες αναγνωρίζουν ότι πρόκειται για επιτυχία της κυβέρνησης και όχι πραγματικά ποδοσφαιρικής. Μπορεί λοιπόν να αγοράζουν τους πιο ακριβούς παίκτες αυτή τη στιγμή, αλλά δεν έχουν τίποτ’ άλλο σημαντικό”, προσθέτει ο Ερτέν.

Στην Ελλάδα μάθαμε καλύτερα τη Μπασακσεχίρ το περασμένο καλοκαίρι, όταν και αποκλείστηκε από τον Ολυμπιακό στον 3ο προκριματικό γύρο του Champions League, για να μπει στη συνέχεια σε όμιλο του Europa League, κάτι που είχε καταφέρει ξανά το 2017-’18. Ωστόσο, η σεζόν της δεν έχει ολοκληρωθεί, μιας και την ερχόμενη Τετάρτη θα προσπαθήσει κόντρα στην Κοπεγχάγη να υπερασπιστεί το υπέρ της 1-0 του πρώτου αγώνα της φάσης των “16” του Europa League.

Και αυτή τη στιγμή η Μπασακσεχίρ έχει ένα πλεονέκτημα σε κάθε αντίπαλο στην εποχή του κορονοϊού, επειδή ουσιαστικά έχει μάθει να αγωνίζεται δίχως οπαδούς. Αυτό πιστεύουν στην Τουρκία ότι λειτούργησε τρομερά υπέρ της και πήρε το πρωτάθλημα μετά την καραντίνα.