Ο Ερντογάν φτιάχνει αεροπλανοφόρα,μεγάλη βάση στην Αμμόχωστο και θέλει…διάλογο

Του Μιχάλη Ψύλου*

«Ήρθε η ώρα για την Τουρκία να προχωρήσει στο «επόμενο επίπεδο» στον αμυντικό τομέα και να ναυπηγήσει άλλο ένα ή δύο αεροπλανοφόρα», δήλωσε ο  Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν την Κυριακή,για όσους εξακολουθούν να αγνοούν τις προθέσεις τλυ .«Η Τουρκία βρίσκεται στο επίκεντρο μιας περιοχής όπου εκτυλίσσονται παγκόσμιες συγκρούσεις, πολιτικές κρίσεις, αντιπαραθέσεις  και εντάσεις», δήλωσε ο Ερντογάν,τονίζοντας ότι η Αγκυρα χρειάζεται μια ισχυρή αμυντική βιομηχανία.

Τον επόμενο χρόνο άλλωστε πρόκειται να είναι έτοιμο το πρώτο τουρκικό αεροπλανοφόρο-το Anadolu – που  ναυπηγείται εδώ και τέσσερα χρόνια  από ισπανο-τουρκική κοινοπραξία στα ναυπηγεία του Σεντέφ, στην Κωνσταντινούπολη.

Οι δηλώσεις του Ερντογάν ακολούθησαν το διάγγελμα για την ανακάλυψη του κοιτάσματος φυσικού αερίου στην Μαύρη Θάλασσα και την παράταση ως τις 27 Αυγούστου των ερευνών του σεισμογραφικού σκάφους Oruc Reis σε θαλάσια περιοχή άνωθεν της ελληνικής υφαλοκρηπίδας, 35 ναυτικά μίλια εντός των ορίων της. Η Ελλάδα απάντησε με αντι-NAVTEX στη παράταση των ερευνών του Oruc για άσκηση με πραγματικά πυρά.

Είναι σαφές πλέον και στους πλέον αδαείς ότι ο Ερντογάν δεν πρόκειται να εγκαταλείψει τις νεο-Οθωμανικές του φιλοδοξίες για την «μετατροπή της Μεσογείου σε τουρκική θάλασσα,επιδιώκοντας  να χαράξει εκ νέου τα σύνορα στη Μεσόγειο -και θα ρισκάρει ένα πόλεμο με την Ελλάδα»,όπως γράφει το γερμανικό περιοδικό Der Spiegel. To γερμανικό περιοδικό υπενθυμίζει μάλιστα  τις δηλώσεις του απόστρατου Τούρκου ναυάρχου Τζεμ Γκιουρντενίζ οτι η «Μεσόγειος δεν είναι αρκετή για μια χώρα όπως η Τουρκία και πρέπει να βγούμε και εκτός των συνόρων της “Γαλάζιας Πατρίδας” . Ο ναύαρχος Γκιουρντενίζ ,ως επικεφαλής του επιτελείου σχεδιασμού του τουρκικού Πολεμικού Ναυτικού το 2006 ήταν ο εμπνευστής του δόγματος της “Γαλάζιας Πατρίδας”(Mavi Vatan), λέγοντας ότι «η Τουρκία πρέπει να γίνει μια πραγματική θαλάσσια δύναμη και εν ανάγκη με τη βία, να χαράξει εν νέου τα σύνορα, προκειμένου να εξασφαλίσει τα οικονομικά και πολιτικά συμφέροντα της χώρας». Ο Γκιουρντενίζ έπεσε σε δυσμένεια το 2011 και συνελλήφθη μαζί με άλλους αξιωματικούς αλλά τα σχέδιά του έχει πλήρως ενστερνιστεί ο Τούρκος πρόεδρος και ακολουθεί κατά γράμμα. Οπως γράφει μάλιστα το Spiegel «μέχρι  στιγμής, οι θαλάσσιες περιοχές στη Μεσόγειο καθορίζονταν από τη Συνθήκη της Λωζάνης του 1923, αλλά ο Ερντογάν δεν την αποδέχεται πλέον,καθώς ισχυρίζεται ότι ηχώρα του αδικείται από τη χάραξη των συνόρων». Το είπε άλλωστε πολύ καθαρά ο Σουλτάνος μιλώντας για τα νέα αεροπλανοφόρα της Τουρκίας: «Η  Άγκυρα μπορεί να εφαρμόσει τις πολιτικές της από την Ανατολική Μεσόγειο ως το Αιγαίο, από τον Εύξεινο Πόντο μέχρι τα Βαλκάνια, τον Καύκασο και την Αφρική λόγω του επιπέδου που έχει φθάσει στον …πολιτικό,οικονομικό και  τεχνολογικό τομέα»!

Η Τουρκία έχει σημειώσει δραματική ενίσχυση στον αμυντικό της κλάδο τα τελευταία χρόνια.Από το 2003 έως το 2020, ο αριθμός των τουρκικών αμυντικών και αεροδιαστημικών εταιρειών αυξήθηκε από 56 σε 1.500, σύμφωνα με έκθεση του Defense News  .

Δεν πρόκειται λοιπόν να αφήσει ανεκμετάλλευτη αυτή την …αύξηση ,αλλά θα την χρησιμοποιεί καθημερινά όλο και περισσότερο ως διαπραγματευτικό όπλο. Παρά τις όποιες επικοινωνικές πομφόλυγες θα συνεχίσει να εκτοξεύει ο Ερντογάν για να ρίξει στάχτη στα μάτια των αφελών όπου γης!

Ηδη η εφημερίδα Sabah αποκάλυψε χθες ότι η Τουρκία προετοιμάζει τη δημιουργία  στην κατεχόμενη Αμμόχωστο μιας μεγάλης στρατιωτικής βάσης για τις ανάγκες των πολεμικών της σκαφών που «προστατεύουν» τις ερευνητικές εργασίες των σεισμογραφικών πλοίων της  στη Μεσόγειο.

«Οι πρώτες επαφές ξεκίνησαν τον προηγούμενο χρόνο για τη δημιουργία της ναυτικής βάσης στην Αμμόχωστο και μια  ομάδα από τη Διοίκηση Ναυτικών Δυνάμεων πήγε στη βόρεια Κύπρο για το σκοπό αυτό και έκανε τις πρώτες συναντήσεις»γράφει η φιλο-Ερντογανική εφημερίδα,προσθέτοντας ότι «οι εργασίες στο λιμάνι συνεχίζονται χωρίς διακοπή για να ενισχυθούν από εφοδιαστική άποψη τα τουρκικά  πολεμικά πλοία».

Στις κινήσεις του αυτές ο Ερντογάν φέρεται να έχει πάρει το «πράσινο φως» από τον αμερικανό ομόλογό του Ντόναλντ Τραμπ, έχοντας διαμηνύσει στον Λευκό Οίκο ότι τα κάνει όλα για να καταστεί η Τουρκία πιο ανεξάρτητη από την Ρωσία και στον ενεργειακό τομέα.  Η γερμανική Handelsblatt γράφει μάλισγτα ότι μετά την ανακάλυψη του κοιτάσματος στην Μαύρη Θάλασσα «η Τουρκία ενισχύει τη διαπραγματευτική της θέση,στέλνοντας ένα  μήνυμα γεωπολιτικής σημασίας – όχι μόνο για την ισορροπία ισχύος στην περιοχή,αλλά και στην Γερμανία…Η ανακάλυψη φυσικού αερίου στη Μαύρη Θάλασσα θα μπορούσε να φέρει τους εταίρους του ΝΑΤΟ,τις Ηνωμένες Πολιτείες και την Τουρκία ξανά κοντά μετά από πολλές συγκρούσεις». Η γερμανική εφημερίδα εξηγεί ότι  η Άγκυρα μπορεί να έχει βρει νέους συμμάχους στη Μεσόγειο καθώς  θα γίνει ανεξάρτητη από το ακριβό ρωσικό αέριο για λίγα χρόνια. Και αυτό σε μια εποχή που η Μόσχα και η Άγκυρα ανταγωνίζονται για γεωπολιτική επιρροή: στη Συρία, στη Λιβύη, αλλά και στην παραγωγή και εξαγωγή όπλων.Με την Αγκυρα να έχει πλέον περισσότερο περιθώριο στις διαπραγματεύσεις με τη Μόσχα, θα διευκολυνθεί και η  γερμανική κυβέρνηση να βρει νέα πηγή φυσικού αερίου ,καθώς οι προσπάθειες για την κατασκευή του ρωσογερμανικού αγωγού φυσικού αερίου Nord Stream 2 σκοντάφτουν στις απειλές της Ουάσιγκτον για κυρώσεις από τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Με απλά λόγια: Ακόμη κι αν αργήσει αρκετά η εκμετάλλευση του τουρκικού κοιτάσματος φυσικού αερίου στη Μαύρη Θάλασσα -όπως λένε οι περισσότεροι ειδικοί-Γερμανία και Ηνωμένες Πολιτείες θα στηρίξουν τις προσπάθειες αυτές της Αγκυρας.

Ιδιαίτερα μάλιστα καθώς ο Ερντογάν συνδυάζει την ανακάλυψη του κοιτάσματος με το φαραωνικό σχέδιο κατασκευής του παράλληλου με το Βόσπορο καναλιού που θα συνδέσει τη θάλασσα του Μαρμαρά με την Μαύρη Θάλασσα,όπως γράφει ο διάσημος τούρκος δημοσιογράφος και πρώην διευθυντής της αγγλόφωνης Hurriyet ,Μουράτ Γεtκίν. Το σχέδιο του Ερντογάν για τον πλωτό δίαυλο μήκους 45 χιλιομέτρων και προυπολογισμού δαπάνης  25 δισεκατομμυρίων δολαρίων  συναντά μεγάλες αντιδράσεις από τον δήμαρχο της  Κωνσταντινούπολης Ιμάμ Εκρέμογλου και τους κατοίκους λόγω των επιπτώσεων που φοβάται ότι θα έχει στο περιβάλλον,στην καταστροφή αρχαιολογικών χώρων αλλά  και στην υδροδότηση της  Πόλης. Ο Ερντογάν δεν ακούει τίποτα φυσικά και επικαλείται… οικολογικές ευαισθησίες με δεδομένο ότι  τα Στενά του Βοσπόρου είναι ένας από τους πιο σημαντικούς εμπορικούς διαδρόμους του κόσμου, καθώς το διασχίζουν περισσότερα από 41.000 πλοία που μεταφέρουν περίπου 650 εκατομμύρια τόνους φορτίου.

Στην ουσία όμως ο Ερντογάν θέλει να ακυρώσει την Συνθήκη του Μοντρέ του 1936 που προβλέπει την ελεύθερη και δωρεάν διέλευση  εμπορικών σκαφών των εξι παράκτιων χωρών της Μαύρης Θάλασσας και περιορίζει τη ροή πολεμικών σκαφών από άλλες χώρες  .

Οπως λέει ο Πολ Πράις , αναλυτής θαλάσσιων υποθέσεων ,η κατασκευή του καναλιού θα μπορούσε να καταστήσει  άκυρη τη σύμβαση του Μοντρέ, γεγονός που θα εξοργίσει τα περιφερειακά κράτη και ενδεχομένως να πυροδοτήσει συγκρούσεις καθώς δίνει ουσιαστικά στην Τουρκία σκληρό έλεγχο σχετικά με την πρόσβαση μεταξύ της Μαύρης Θάλασσας και του Αιγαίου”.
Οταν μάλιστα το 2014 η Ρωσία προσάρτησε την Κριμαία , πυροδοτώντας μια συνοριακή σύγκρουση με την Ουκρανία, οι Ηνωμένες Πολιτείες και το ΝΑΤΟ -των οποίων είναι μέλος η Τουρκία- προσπάθησαν να ενισχύσουν την παρουσία τους στη Μαύρη Θάλασσα, αλλά περιορίστηκαν από το Μοντρέ, το οποίο προβλέπει προειδοποίηση εκ των προτέρων και μέγιστη παραμονή τριών εβδομάδων στη Μαύρη Θάλασσα για ξένα πολεμικά ,ενώ απαγορεύει μεγαλύτερα πλοία όπως τα αεροπλανοφόρα.

Ολα αυτά έχει φυσικά στον χαρτοφύλακά του ο Γερμανός υπουργός Εξωτερικών ,Χάικο Μάας που επισκέπτεται σήμερα Αθήνα και Αγκυρα για να φέρει τις δύο πλευρές στο “τραπέζι του διαλόγου”.Αλλά μάλλον τα «χαρτιά» είναι σημαδεμένα υπέρ της Αγκυρας ,αν και οι δηλώσεις αλληλεγγύης υπέρ της Αθήνας θα περισσέψουν φυσικά…

*Το άρθρο δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Δημοκρατία